عباس قديانى
567
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
گيلانى ، نيروهاى بختيارى فتح ، محمد عليشاه را عزل كردند ( 24 جمادى الثانى 1327 ه . ق . ) طباطبايى پس از شركت در جشنهاى شادمانى مردم مشهد به اين مناسبت به تهران بازگشت و مورد استقبال مردم قرار گرفت . در آغاز جنگ جهانى اول ( 1334 ه . ق . ) روسها و انگليسيها به سوى ايران روان شدند . از طرفى آلمانيها و عثمانيها ميان مردم طرفدارانى داشتند ، طباطبايى و گروه كثيرى تهران را ترك گفته به بغداد رفت ، پس از سقوط بغداد ، طباطبايى و عدهاى از همراهان از آنجا به استانبول رفتند و در اواخر سال 1326 به تهران بازگشتند و سيد محمد طباطبايى تا پايان عمر در تهران به سر برد و در حضرت عبد العظيم به خاك سپرده شد . فداكاريها و تلاشهاى سيد محمد طباطبايى در شكست حكومت استبداد و برقرارى مشروطه سخت مؤثر بود . طباطبايى - سيد ضياء الدين : - سيد ضياء الدين طباطبايى طبرستان نام سرزمين مازندران در مآخذ اسلامى . طبرستان از شمال به درياى خزر ، از جنوب به سلسله جبال البرز ، از شرق به جرجان ، و از غرب به گيلان محدود بود . نام پهلوى آن طپورستان يا تپورستان بوده است . به قول بعضى از جغرافيانويسان دورهء اسلامى ، نامش از طبر ( تبر ) گرفته شده است ، كه بستگى به جنگلهاى انبوه اين ناحيه و حرفهء عمدهء مردم اين سرزمين ( هيزمشكن ) دارد ، ولى تحقيق اين است كه طپورستان و طبرستان به معنى سرزمين طپورها و منسوب به اين قوم بسيار قديمى است . طبرستان را با پشتخوارگر كه جزء قلمرو اردوان پنجم اشكانى بود كمابيش منطبق شمردهاند . در تواريخ از سلسلههاى چندى نام برده شده است كه مقارن فتوحات اسلام در طبرستان يا قسمتهايى از آن امارت داشتند ( پادوسبانان و آل باوند ) ، يا مركز امارت آنها جاى ديگر بوده و گاه استيلاى خود را بر قسمتى از طبرستان بسط داده بودند ( مانند بعضى از امراى سلسلهء بنى دابويه ) . عناوين اين سلسلهها يا فرمانروايان آنها ( مانند پاذگوسپان و اصفهبد ) يا سلسلهء نسب آنها حاكى از اين است كه به ساسانيان انتساب داشتهاند ، يا از خاندانهايى بودهاند كه در عهد ساسانى منصب اسپهبدى يا پاذگوسپانى داشتهاند . نخستين فردى كه در طبرستان خروج كرد ( 250 ه . ق . ) حسن ابن زيد علوى حسنى معروف به داعى كبير بود ، كه مؤسس سلسلهء علويان طبرستان است . حكومت اين سلسله با فراز و نشيبها تا سال 316 ه . ق . دوام يافت ، و با كشته شدن آخرين آنها داعى صغير ، در جنگ با اسفار ابن شيرويه ، سلسلهء سادات طبرستان منقرض شد . اسفار خود به دست مردآويج ، مؤسس سلسلهء آل زيار ، به قتل رسيد . منوچهر ابن قابوس ، از امراى اين سلسله ، به اطاعت غزنويان درآمد . در 433 ه . ق . ، طغرل بيگ سلجوقى طبرستان را گرفت ، و اين ناحيه جزء قلمرو سلاجقه گرديد ، اما اصفهبدان آل باوند مدتها كمابيش به استقلال در نواحى كوهستانى طبرستان فرمانروايى كردند . طبرسى ابو على فضل بن حسن ملقب به امين الدين طبرسى از مشاهير و محدثين و فقهاى معروف ايران